Jak współczucie koi układ nerwowy i daje realną ulgę w codziennym napięciu?

Stres nie jest wrogiem. W swojej pierwotnej funkcji ma nas chronić – ostrzega przed zagrożeniem, mobilizuje do działania. Problem zaczyna się wtedy, gdy nasz układ nerwowy nie wychodzi ze stanu alarmowego. Współczesne tempo życia, nieustanna presja i porównywanie się z innymi sprawiają, że wielu z nas funkcjonuje w stanie przewlekłego napięcia.
Ciało to czuje: spięte barki, płytki oddech, gonitwa myśli, drażliwość, problemy ze snem.
A umysł? Często reaguje autoagresją: „Weź się w garść”, „Nie przesadzaj”, „Musisz być silna/silny.”
To błędne koło. Im bardziej siebie ciśniesz, tym bardziej stres narasta.
Właśnie tutaj współczucie staje się ratunkiem.

Co dzieje się w ciele, gdy praktykujesz współczucie?

Współczucie – zwłaszcza skierowane do samego siebie – aktywuje układ przywspółczulny, znany jako „system kojenia”. To ten sam mechanizm, który włącza się, gdy czujemy się bezpiecznie i jesteśmy w relacji z kimś wspierającym.
Wówczas: spada poziom kortyzolu (hormonu stresu), wzrasta poziom oksytocyny (hormonu więzi i spokoju),
serce zwalnia, ciało zaczyna się rozluźniać.
Współczucie zmienia fizjologię – nie tylko emocje.

Co mówi nauka?

W badaniu przeprowadzonym przez Tessę West i Kristin Neff (2011) udowodniono, że praktyka współczucia wobec siebie obniża poziom stresu i niepokoju, szczególnie w trudnych emocjonalnie sytuacjach, takich jak niepowodzenia czy krytyka.
Inne badanie (Rockliff et al., 2008) wykazało, że współczujące myśli zwiększają poziom oksytocyny i redukują fizyczne objawy napięcia w ciele – w porównaniu do osób myślących w sposób neutralny lub krytyczny.
Źródło: Rockliff, H. et al. (2008). A pilot exploration of heart rate variability and salivary cortisol responses to compassion-focused imagery, 5 ( 132) Clinical Neuropsychiatry.
Źródło: Neff, K. D. (2012). The science of self-compassion. In C. Germer & R. Siegel (Eds.), Compassion and Wisdom in Psychotherapy (pp. 79-92). New York: Guilford Press.

Refleksja na koniec

Współczucie to cichy akt odwagi. To gotowość, by nie dokładać sobie cierpienia wtedy, gdy już jest trudno. Nie chodzi o to, by „nie czuć lęku”, ale by nie być z nim samą/samym, nie potępiać się za to, że coś nas przerasta.
Gdy zbliżasz się do siebie z czułością – Twoje ciało odpowiada ulgą.
Gdy pozwalasz sobie na życzliwość – wracasz do domu.

Pytania do Ciebie:

• Co robisz, gdy czujesz napięcie – krytykujesz się czy wspierasz?
• Czy kiedykolwiek spróbowałaś/spróbowałeś objąć siebie czułym gestem w chwili stresu?
• Jak zmieniłoby się Twoje codzienne funkcjonowanie, gdybyś częściej praktykowała/praktykował współczucie?